تحلیل اقتصاد نوآوری ایران در سال 1397

محسن 22 مارس 2018 0

نویسنده : محسن مولایی نسب

مقدمه

سال 96 با تمام خوبی و ها و بدی هایش در حالی به پایان رسید که بازارهای مختلف کشور شرایط خاصی را تجربه کرد.شاید بازار ارز و التهاباتش در انتهای سال در خاطره بسیاری از مردم مانده باشد. دغدغه اصلی دولت و مردم و مسئولان و یکی از چالش های اساسی سال های اخیر کشور در حوزه اشتغال شاید بزرگترین موضوعی باشد که بر تمام بخش های اقتصاد ایران سایه انداخته است و تمام تلاش دولت برای غلبه بر دیو بیکاری است .

شرایط در سال 97 به نظر میرسد تفاوت های بنیادین زیادی دارد که میتواند موج کوتاه مدت اقبال به شرکت های استارتاپی و فناور در بین جامعه سرمایه ایران را فروبنشاند .فرونشستی که در 6 ماهه دوم سال 1396 با کاهش سرمایه گذاری های واقعی روی استارتاپ ها و خروج بانک های بزرگ از برنامه های وسیع حمایت از نوآوری  و ادغام بخش های متولی نوآوری در آنها، شواهدش نمایان شده بود.سازمان های سرمایه گذاری  خصولتی نیز که برای به دست آوردن ژست های خبری و یا فرار های مالیاتی و مالی  وارد فضای استارتاپی ایران شده بودند نیز در سال 1396 نه تنها اقدام به سرمایه گذاری های مشخصی نکردند بلکه در فاصله بسیار کوتاهی متوجه ظرفیت محدود این بخش برای اهداف خود شدند و به مرور در حال خروج از بازار استارتاپی ایران هستند .

در این نوشته به بررسی روندها و رویدادهایی خواهم پرداخت که فضای کسب و کار در ایران بخصوص در بخش نوآوری را در سال 97 تحت تاثیر خود قرار خواهد داد.

  • پایان موج

رشد اقتصادی به صورت میانگین حدود 4 درصد پیش بینی میشود. که در سناریو بدبینانه برای این رشد 100 میلیارد دلار و  در حالت خوش بینانه نزدیک به 50 میلیارد دلار پول لازم است.این بدان معنی است که شعارهای دولت برای تحقق 950 هزار شغل قابل تحقق نیست. بنابر این دولت به سمت بخش هایی از اقتصاد تمایل دارد که بتواند آمار اشتغال مورد نیاز خود را تامین نماید . این بخش قطعا اکوسیستم نوآوری به معنای واقعی آن نیست ،چرا که این بخش به دلیلی ماهیت ارزش آفرین خود علیرغم توان بالا در خلق ثروت ،توانایی ایجاد اشغال فراگیر را ندارد .

  • بحران نقدینگی

در سال 1397 شرکت ها با مشکل بزرگ کمبود نقدینگی مواجه خواهند شد.کسب و کارهایی که کالای سرمایه ای تولید میکنند و یا برای ارائه خدمات و درآمد زایی در دره مرگ و مشغول هزینه کردن هستند دچار بجران خواهند شد .بیش از 50 درصد از این شرکت های در سال 1397 از بین خواهند رفت .

  • محیط پرتنش

خروج آمریکا از برجام در ماه اردیبهشت و یا تلاش اروپا برای جلب رضایت آمریکا با اعمال تحریم های تازه علیه ایران موجب شوک به بازارهای داخلی و انتظار بازار تا 22 اردیبهشت برای تعیین مسیر خواهد شد .این امر با کاهش توان دولت برای وارد کردن ارز ناشی از نفت به کشور ، قیمت دلار را تا 5600 تومان بالا خواهد برد . بازار برای عرضه کالای خود تعلل خواهد کرد که این امر موجب بلند شدن چرخه نقد به نقد کسب و کارها و نابودی آنها خواهد شد .تورم به 11.5 درصد خواهد رسید .عربستان به عنوان رقیب منطقه ای ایران به دنبال بازتعریف برند خود در جهان است و اصلاحات گسترده ای را آغزا کرده است. این اصلاحات با ورود این کشور به رقابت فناورانه در حال تغییر چهره است و دیگر رقبای منطقه ای ایران نیز در حال تلاش برای سهم گیری از بازار بزرگ فناوری و نوآوری در منطقه هستند و سعی دارند حجم بالای تقاضای منطقه ای برای زندگی جدید را پاسخ دهند .

  • شیل ویرانگر

ورود نفت شیل آمریکا و کانادا به بازار و کاهش شدیدی قیمت نفت در سال آتی که نشانه های آن در سه ماهه انتهایی 96 نمایان شده است . اداره ی اطلاعات انرژی آمریکا ‍پیش بینی کرده است که آمریکا در سال های ۲۰۱۸ و ۲۰۱۹ میلادی ۱۰.۷ و ۱۱.۳ میلیون بشکه نفت در روز تولید خواهد کرد. این در حالی است که در سال ۲۰۱۷ این کشور به طور متوسط ۹.۳ میلیون بشکه نفت در روز تولید کرده بود. انقباض درآمدی در بخش غیر‌نفتی و نفتی بودجه 97 حکایت  از  تحولات جهانی این حوزه  و  پیش‌بینی قیمت نفت پایین‌تر از سال‌جاری است . در اقتصاد متکی به نفت ایران خبرهای خوشی به همراه ندارد و سازمان های دولتی و خصولتی متکی به پول نفت ،نوآوری را به دلیل عدم درک درست از نتایج و مزایای آن و همچنین نا امیدی از بازدهی کوتاه مدت آن ،به عنوان یک بخش لوکس از برنامه های خود حذف خواهند کرد و این امر به معنای کاهش دسترسی به سرمایه در اکوسیستم استارتاپی ایران است .این سازمان های سعی خواهند کرد پول خود را وارد برنامه هایی بکنند که در سال 5 تا 6 بار گردش مالی داشته باشد چرا که استارتاپ ها حفره های سرمایه بری هیتند که ورود و خروج پول از آنها حداقل 5 سال زمان میبرد.

  • پول تنبل

نقدینگی به 1850 هزار میلیارد تومان خواهد رسید در جایی که تولید ناخالص ملی حدود 580 هزار میلیارد تومان است . نرخ بهره واقعی قابل دسترس برابر با 25 تا 30 درصد استو این به معنی آن است که یکبار گردش واحد پول حدو 4.5 سال طول خواهد کشید و این موضوع بلای جان شرکت ها خواهد شد .

برای استارتاپ های مرتبط با صندوق های خطرپذیر که قیمت تمام شده پول برایشان حدود 45 درصد است این دوره طولانی تر خواهد بود.دلیل ارزش گذاری بالای استارتاپ ها هم همین است .ارزش واقعی استارتاپ ها 20 درصد ارزش اسمی آنهاست .

  • سکته مسکن

بازار مسکن با عبود پیک جمعیتی دهه 60 از سمت تقاضا و کاهش تقاضا برای مدت 20 سال ،وجود واحد های خالی بسیار در سمت عرضه ،عدم وجود قدرت خرید ،نقد شوندگی ضعیف ،رضد کمتر از تورم  و هیجانی شدن بازارهای رقیب بخصوص ارز در سال 96 دچار سکته شده است و این وضع در سال97 نیز ادامه خواهد داشت .استارتاپ های این حوزه رشد بسیار کمی را تجربه خواهند کرد.قیمت مسکن از سوی دارندگان آن رشد خواهد یافت اما بازاری برای این قیمت وجود ندارد.تحریک این بخش از بازار به امید ایجاد اشتغال برای کشور مصیبت زا خواهد بود چرا که مسکن در بهترین سال های رونق خود نتوانسته است اشتغالی ایجاد کند و تلاش برای پیشران بودن این بخش تنها سوداگری غیر مولد بخصوص در شهرهای بزرگ را دامن خواهد زد.

  • گنجینه

رشد قیمت ارزهای مختلف در سال 97 برای کسب و کارهایی که مواد اولیه وارد میکنند و یا مراودات بین المللی دارند محسوس است .به نظر میرسد سبد  ارزی شامل دلار کانادا،دلار استرالیا ، ین ،فرانک سوئیس و پوند انگلستان بالاترین میزان رشد را داشته باشند. دلار تا 5600 تومان رشد خواهد کرد اما دلار در سال 97 در مقابل ارزهای دیگر 15 درصد از ارزش جهانی اش را از دست خواهد داد . رشد دلار همواره در سال 97 از بهره بانکی کمتر خواهد بود.پیشنهاد میشود 35 درصد از دارایی های شرکت ها به صورت ارزهای پر ارزش نگهداری شود تا شرکت ها در مقابل شوک های ارزی در طی سال  مقاوم باشند.طلا امسال با همراهی ارز گران خواهد شد و با قرار گرفتن اونس جهانی در کانال 1300 تا 1500 دلاری رشد خواهد کرد.انتظار میرود هر سکه بهار آزادی به 1850000 تومان برسد.

  • بحران اعتبار

سال 1397 سالی است که مشکل جدی اعتباردر بازار خودش را نمایان میکند،حجم بالای چک های برگشتی در سال 1396 نشانه ای از بروز این بحران اعتباری در کشور است که کسب و کار های سنتی را به سمت ورشکستی میبرد.در روال معمول بازار این اعتبار است که عمل میکند و خرید ها بر مبنای روال عرفی و بااستفاده از ابزار چک های مدت دار انجام میشود اما بروز نوسانات ارزی و عدم چرخش نقدینگی  ،نظام معاملات عرفی را در سال 1397  با موج بلند چک های برگشتی مواجه میکند .بر اساس اطلاعات موجود کمبود نقدینگی در ابتدای سال 1397 حدود 15 درصد است و تا انتهای سال با شیب ماهانه 1.2 درصد رشد میکند و به حدود 30 درصد میرسد.به نظر میرسد کسب و کارهایی که مشکل فروش دارند و نمیتوانند محصولات خود را نقد کنند در سال 97 دچار چالش های جدی برای بقا خواهند شد .راهکاری که به نظر میرسد درست باشد فروش با سود بسیار پایین و حفظ سهم بازار در بالاترین توان ممکن است .با این راهکار میتوان گردش وجوه نقد را حفظ کرد و در پایان سال باقی ماند.

  • پایان ماه عسل

کمبود نقدینگی شدید شرکت و نیاز آنها به کوتاه کردن چرخه گردش پول ،آنها را از سرمایه گذاری در طرح های نوآورانه بخصوص برنامه های استارتاپی برحذر میدارد.نشانه های این موضوع در سال 96 با ادغام مجموعه های نوآوری وابسته به بانک ها و موسسات اعتباری ،کاهش فعالیت های صندوق های سرمایه گذاری در حوزه نوآوری  و عدم تحقق وعده های سرمایه گذاری آنها نمایان شده است .

  • دستان خالی

در بودجه سال 1397 هیچ برنامه حمایتی مشخصی از بازارنوآوری دیده نشده است و کاهش حمایت های بازوی نوآوری دولت یعنی معاونت فناوری ریاست جمهوری به عنوان متولی توسعه اکوسیستم نوآوری کشور به وضوح از 6 ماهه دوم 96 نشان از کاهش توان مالی این بخش بود و این روند بر اساس اخبار و سخنرانی های معاونت علمی برای سال آتی نیز پیش بینی میشود .این امر کاهش توجه گروههای سرمایه گذار ،سازمان های خصولتی با اهداف متفاوت ،دانشگاهها ،بازار سنتی را در پی خواهد داشت .

  • دام پونزی

دام پونزی که در بخش استارتاپ ها با سفته  بازی شرکت های سرمایه گذاری شکل گرفته است ، با ترکیدن حباب استارتاپ های کپی شده  به دلیل عدم توانایی در گردش نقدی وجوه، عمل خواهد کرد و شرکت های سرمایه گذار با ناپدید شدن ناگهانی سرمایه های خود مواجه خواهند شد و این امر موج خروج سرمایه گذاران از بازار استارتاپ ها را تقویت خواهد کرد .این امر جذب سرمایه برای استارتاپ ها و تیم های حرفه ای فعال در دنیای کسب و کار را مشکل میکند .

  • پول تمیز

شرکت های سرمایه گذاری در خرداد 97 با چالش جدی ناشی از پایان مهلت ایران برای اجرای الزامات FATF مواجه میشوند واجرای برنامه های نظارتی بانک مرکزی بر حساب ها و تراکنش های مالی این شرکت ها میتواند موجب قفل شدن عملیات مالی استارتاپ ها شده و نابودی آنها را رقم بزند . این موضوع استارتاپ هایی که سرمایه بزرگ جذب کرده اند و با سرمایه گذاران خصولتی شریک شده اند را بیشتر تهدید میکند.به مرور این الزامات به شرکت های کوچکتر نیز خواهد رسید .

  • سیل در راه است

کاهش نرخ سود بانکی و بازدهی پایین بازار سهام و سپرده های بانکی در شهریور 97 منجر به حرکت سپرده ها به بخش هایی از بازار میشود. این اتفاق  در شهریور ماه و با سر رسید سپرده های 15 درصدی و کاهش نرخ سود میتواند موج عظیمی از خروج سپرده های بانکی را ایجاد کند . برای استارتاپ ها این میتواند یک تیغ دو لبه باشد ،صاحبان این سپرده ها به امید حاشیه گیری از حباب های کوتاه مدت وارد این بازار ها میشوند و این امر میتواند بازار استارتاپ ها را دستخوش اتفاقات  پیش بینی نشده ای بنماید از سوی دیگر میتواند منجر به ارائه پیشنهاد های سرمایه گذاری از سوی صاحبان این سپرده ها به استارتاپ ها شود که البته باید بسیار مراقب بود تا با سیل عظیم متقاضیان برگشت سپرده در پایان حباب های کوتاه مدت مواجه نشد چون این امر میتواند یک  استارتاپ پذیرنده سرمایه را با سیل شکایات قانونی،ورشکستگی و مخاطرات کیفرص و قضایی روبرو کند .

  • نبرد گلادیاتور ها

رقابت در پایین هرم ارائه خدمات و محصولات بسیار شدید است و جایی که ارزش منحصر به فرد فناورانه خلق نشود توان شرکت ها در فروش خدمات و محصولات با سود پایین و یا حتی صفر میتواند تعیین کننده بقا یا ممات یک شرکت باشد .بنابراین در سال 1397 با سیل بزرگی از استارتاپ ها مواجه خواهیم شد که به دلیلی عدم خلق ارزش و کپی کردن محصولات و خدمات دیگران و تنها با چاشنی الکترونیکی کردن وارد بازار شده اند اما در سال پیش رو با بروز چالش نقدینگی و عدم توان فروش با سود صفر این استارتاپ ها نابود خواهند شد .البته فرصت چابکی استارتاپ ها و موچک بودن آنها در لبه دیگر این وضعیت میتواند فرصتی برای استارتاپ های ایرانی نوآور باشد که فعالیتی را در مقایسه با رقبای سنتی خود بهره ور تر و با هزینه کمتری صورت میدهند . به نظر میرسد اتحاد های راهبردی بین بخش سنتی و نوآوری میتواند هر دو گروه را از مهلکه سالم به در برد. با توحه به نرخ شکل گیری این نوع مشارکت ها که معمولا 6 تا 9 ماه طول میکشد گروههای موفق خواهند بود که مذاکرات خود را از نیمه دوم سال 96 شروع کرده باشند و در شروع سال و حداقل تا خرداد نهایی و عملیاتی کرده باشند .

  • انبارهای مرگ

موجودی کالاها در انبار بجز در مورد مواد اولیه وارداتی برای تولید نابود کننده خواهد بود .گردش سریع کالا و کار برای ایجاد نقدینگی مورد نیاز اصل نجات دهنده سال 97 است .شرکت های احتکار کننده کالا در دام ورشکستگی ناشی از کمبود نقدینگی خواهند افتاد.استارتاپ هایی که مجبورند کالایی را انبار کنند با زیان مواجه خواهند شد . ونچر های ایرانی مانند دیجی کالا نیز که در ابتدای کار از طریق تامین و انبار سازی اقلام کنترل بیشتری بر بازار داشتند  نشانه هایی از تغییر راهبرد به سمت عدم سرمایه گذاری در خرید کالا و تکیه بر موجودی و اطلاعات فروشنده ها را نمایان کرده اند و سعی میکنند موجودی خود را در حداقل میزان ممکن نگه دارند . همین امر موجب زیان و صدمه به اعتماد مشتری در سال 97  خواهد شد .

  • فناوران رستگار

بیش از 50 درصد اقتصاد کشور در سال 97 در حوزه خدمات متمرکز است .استارتاپ های فناور که دارای راه حل های فناورانه برای مسائل واقعی مردم هستند با بهرهوری بالا میتوانند رقبا را شکست دهند .نگاه به بازارهای بین المللی و مخصوصا به بازارهای FMCG میتواند رمز ماندگاری و رشد استارتاپ ها در سال 1397 باشد .

  • کنترل هوشمند

سال 97 سال هوشمندی استراتژیک و نظارت دقیق بر هزینه ها است . شرکت های نوپا،کوچک و متوسط لازم است بر هزینه ها کنترل مداوم داشته باشند و پرداخت حقوق ها از حالت ثابت به حالت پروزه ای در ازای تکمیل بسته های کاری ازشمند و کلیدی تبدیل شود .ریخت و پاش های سال های اخیر ادامه نخواهد داشت و باید دانشگران شرکت های استارتاپی را برای شرایط جدید توجیه کرد که البته کار بسیاری دشواری است .

  • دانشگران رها

بیکاری در سال 97 به حدود 12.5 درصد خواهد رسید و با ورود متقاضیان جدید کار به بازار کاهش سرمایه گذاری های خارجی ناشی از مشکلات برجام و تعطیلی کسب و کارها این مشکلات بیش از پیش نمایان خواهد شد .شرکت هایی که در سال 97  ب کمبود نقدینگی مواجه میشوند مجبور خواهند شد نیروهای دانشگر خود را اخراج کنندواین برای استارتاپ ها و ونچر ها فرصت خوبی برای تقویت منابع انسانی است .البته نوع تعامل با این نیروها نباید پرداخت حقوق ثابت باشد.این امر نیازمند دانش قوی مدیریت پروژه است .

  • خشکسالی

میانگین بارش کشور به کمترین میزان خود در 50 سال اخیر رسیده است .97 درصد از کشور درگیر خشکسالی است . استارتاپ های متمرکز بر کاهش و بهینه سازی مصرف آب در بخش های مختلف مخصوصا کشاورزی،مصرف صنعتی و عمومی و استارتاپ های دارای راه حل برای مسئله بیابانزایی دارای مزیت های خاص هستند.دولت 250 میلیون دلار برای بیابانزدایی از محل صندوق ارزی برداشت خواهد کرد.میزان تولید گندم 4 میلیون تن کاهش خواهد یافت. این امر در بودجه 97  هم با کاهش بودجه خرید تضمینی گندم خودنمایی کرده است .تابستان 97 از سخت ترین تابستان ها برای منابع آبی کشور است .

  • نیاز فزاینده

مصرف انرژی کشور با رشد 4 درصدی به حدود 57000 مگاوات در پیک مصرف تابستان خواهد رسید. نیروگاههای تازه قبل از پیک مصرف وارد مدار خواهند شد . استان های درگیر خشکسالی که متکی به توان تولیدی نیروهای برقابی بوده اند با مشکل مواجه خواهند شد و این امر بر کسب و کارها و رفاه عمومی موثر است . این استان ها که اغلب در مناطق گرم هستند با خاموشی های گسترده مواجه میشوند.قطعی برق در خوزستان پیش بینی میشود.

  • خورشید در مسلخ

عدم تخصیص عوارض اخذ شده از مردم برای توسعه برق تجدیدپذیر موجب بدهی دولت به این بخش و کندی رشد این بخش خواهد شد . پیش بینی میشود سرمایه گذاران این بخش از ادامه فعالیت منصرف شوند و تقاضای خسارت کنند.مدل های کسب وکار اشتراکی ،جمعسپاری و تکمیل زنجیره ارزش انرژی میتواند مشکلات کار بخش خصوصی با دولت را کاهش دهد.

  • رشد زنجیره

موفقیت ارزهای رمز پایه ملموس شده است و این موضوع میتواند منجر به اعتماد عمومی به مدل های کسب و کار مبتنی بر بلاکچین شود.بحران اعتباری بانک ها و موسسات بیمه ای که خود را در پایان سه ماهه دوم نشان خواهد داد مزید بر علت شده و اعتماد عمومی به این بخش را به سمت سیستم بلاکچین سوق خواهد داد.

  • پادشاهی داده

اهمیت داده و کار بر روی آن شناخته شده است .داده ها  برای کاهش هزینه ها و افزایش نقدینگی مورد نیاز به کار گرفته خواهند شد. ظرفیت های خالی زیر ساخت های انباشت شده در سازمان ها و شرکت ها در سال 1397 منبع خلق ارزش هستند.به کار گرفتن نیروی جوان ایرانی برای خدمات مبتنی بر داده و صادرات خدمات فنی ارز آور خواهد بود.نگاه به بازار عرق و سوریه بعد از جنگ های داخلی اخیر ثروت آفرین است .

  • اینترنت آزاد

برنامه دولت و شرکت های آمریکایی برای ارائه اینترنت آزاد  در سال 97 نهایی،تصویب و اجرا خواهد شد .شرکت های اپراتور اینترنت و ارائه کنندگان خدمات این حوزه با چالش تازه ای مواجه میشوند.وزارت ارتباطات برای این موضوع راهکاری ندارد و در سال های اخیر با ایلوژن شبکه های اجتماعی داخلی مشغول بوده و از بازی اصلی غافل مانده است .این فناوری مانند فناوری ماهواره غیر قابل کنترل خواهد شد .شرکت های ایرانی تولید کننده محتوا قدرتمند نیستند و این جبهه عملا خالی است .

  • فرصت طلایی

در سال 97  شرکت های بزرگ اقدام به فروش دارایی های غیر منقول خود برای عبور از بحران نقدینگی خواهند کرد و برای تامین نقدینگی فروش کالا و خدمات خود را در دستور کار قرار خواهند داد تا بتوانند زنده بمانند این موضوع برای استارتاپ ها میتواند فرصت خوبی برای خرید کالا و خدمات مورد نیاز با حداقل هزینه باشد اما نکته اساسی برای استارتاپ ها هم این است که کالا و یا خدمات تولید شده خد را نیز باید با حداقل سود به دست مشتری برسانند وگرنه بجز در خصوص FMCG ها و یا محصولات نوآورانه انحصاری به طور حتم  با شکست مواجه خواهند شد .

  • پنجره طلایی باز

ایران در حال حاضر در دوران پنجره طلایی جمعیت به‌سر می‌برد و سیاست‌گذاری‌ها و برنامه‌ریزی‌ها در دوره‌ای که پنجره جمعیتی باز است، بسیار حساس و کلیدی است و با توجه به اینکه حدود ۷۰ درصد جمعیت کشور بین ۱۵ تا ۶۵ سال قرار دارند، این شرایط می‌تواند یک جهش اقتصادی در ایران ایجاد کند. تجربه معجزه اقتصادی در کشورهای جنوب شرقی آسیا در استفاده از پنجره طلایی جمعیت و فاجعه اقتصادی آمریکای لاتین می‌تواند مثال خوبی از استفاده از فرصت و نادیده گرفتن این فرصت طلایی باشد.متوسط سن بازنشستگی در ایران 53 سال است و این موضوع عملا 12 سال طلایی نیروی کار خبره را از بین میبرد.امید به زندگی در ایران 73 سال است .

  • تامین اجتماعی  در احتظار

نظام تامین اجتماعی ایران و سازمان های بیمه گر با مشکل جدی مواجه هستند که میتواند به فروپاشی آنها بیانجامد.در ایران هر نفر حدود 23 سال حق بیمه پرداخت میکند و 20 سال حق بازنشستگی دریافت میکند. این به معنی فشار بر منابع سازمان های بیمه گر و رفاهی است .در سال 97 باید یک پلن جایگزین برای آینده خود و نیروهایتان باشید تا در صورت فروپاشی ساختار رفاهی و تامین با بحران مواجه نشوید .

 

 توصیه هایی برای عبور از 97 

1- به هیچ عنوان سعی نکنید با نگهداشت کالا و کار منتظر قیمت بهتر و بازار بهتر باشید حتی با سود صفر درصد و با هدف حفظ سهم بازار کالا و کار خود را عرضه کنید.

2- سی و پنچ درصد از سبد دارایی های خود را تبدیل به ارز کنید .ارزهای دلار کانادا،دلار استرالیا،فرانک سوییس ،پوند انگلیس ،ین ژاپن دارای اولویت نسبت به دلار آمریکا هستند.

3-با توجه به رکود بازار مسکن ورود به این بازار به امید تحرک آن در سال 97 منابع شما را فریز خواهد کرد از این بازار دوری کنید .

4-سعی کنید تا میتوانید گردش پول را در سیستم خود افزایش دهید تا نقدینگی کافی برای سرپا نگهداشتن خود را فراهم کنید.

5- به حل مسائل واقعی بپردازید نه کپی کردن استارتاپ های موفق بیرونی

6-سعی کنید در کسب و کارتان به سمت کالا و خدمات FMCG بروید.

7-سعی کنید به بانک و به بازار بدهی نداشته باشید

8- اموال غیر منقول را به اموال منقول تبدیل کنید و کالاهای سرمایه ای را اجاره کنید یا کارهای نیازمند سرمایه را برون سپاری کنید.به هیچ عنوان دفتر کار یا انبار نخرید  این موارد را اجاره کنید و یا برون سپاری کنید .سعی کنید از مدل  انبار داری صفر استفاده کنید.

9-پرداخت های ثابت به افراد بابت حضور فیزیکی شان در شرکت ها را محدود کنید و با استفاده از اصول مدیریت پروژه کارها را به بسته های کلیدی قابل تحویل تبدیل کنید و تنها در ازای بسته های کاری تکمیل شده موثر روی کل کار پرداخت داشته باشید.

10-از فروش کالا و کار خود به صورت اعتباری و چکی خودداری کنید.مراقب خورده شدن پولتان باشید .ریسک به بالاترین میزان خود در حوزه اعتباری رسیده است و این امر میتواند موجب خطر باشد پس مراقب باشید.

11-به هیچ عنوان در مقابل پیشنهاد های وسوسه انگیز صاحبان سرمایه خرد که از ماه مرداد به بعد برای  شراکت با شما پیش قدم خواهند شد تسلیم نشوید. این افراد به دنبال حاشیه گیری از بازار های مختلف هستند و بعد از پایاین حباب در این بازار ها پول خود را طلب خواهند کرد و این بعنی شروع یک بحران و درگیری حقوقی برای شما.تنها پول های هوشمند که میدانند یک استارتاپ 8 سال زمان برای بازدهی لازم دارد را بپذیرید و حتما قراردادهای دقیق حقوقی عقد کنید.

پاسخی بگذارید »

شما باید وارد شوید تا بتوانید کامنت بگذارید.